Kompozycja dramatu
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
W początkowym zamiarze autorskim kompozycja tragedii była trójdzielna. Dzisiejszy podział na 5 aktów i 20 scen jest inwencją jednego z edytorów. Według Szekspira utwór miał się opierać na trzech filarach:
1) ekspozycja – rozmowa strażników, zawiązanie akcji aż do wyjawienia prawdy o zabójstwie przez Ducha (akt I); scena zbiorowa – audiencja;
2) intryga – demaskacja Hamleta (od aktu II do sceny 4. aktu IV); scena zbiorowa – przedstawienie;
3) finalizacja wątków (akt IV i V); scena zbiorowa – pojedynek.

Tragedia skomponowana jest wbrew zasadom antycznym. Klasyczne dramaty zbudowane są na schemacie:
  • Ekspozycja
  • Zawiązanie konfliktu
  • Narastanie konfliktu
  • Punkt kulminacyjny
  • Rozwiązanie akcji
. Kompozycja Hamleta jest podobna, jednak narastanie napięcia trwa aż do ostatniego aktu. Poza tym tok akcji nie jest spójny, co odróżnia model szekspirowski od klasycznego. Akcja toczy się wartko, jednak występują w niej znaczne przerwy czasowe, nawet do kilku tygodni. Sprzyja to odsłanianiu się coraz to nowych cech bohaterów, którzy zmieniają się, tak jak każdy człowiek w rzeczywistym życiu. Przemianom tym podlega Hamlet i Ofelia. Pozostali bohaterowie aż do samego końca tragedii są niezmienni charakterologicznie. Rozwiązanie akcji jest bardzo krótkie i gwałtowne. Po śmierci duńskiej rodziny nadchodzi królewicz norweski, Fortynbras.

Zaburzenia kompozycyjne dotyczą także fragmentaryczności, stosowanej przez Szekspira. Jedna scena nie kończy się, zostaje pokazany wątek, rozgrywający się w innym miejscu, po czym następuje scena kontynuująca zaczętą wcześniej akcję. Ponadto w obrębie jednej sceny dzieje się wiele wątków. Epizodyczność jest jedną z głównych cech kompozycji tragedii szekspirowskiej.

Nowatorskim pomysłem Szekspira jest wprowadzenie motywu teatru w teatrze. Kompozycja, opierająca się na pokazaniu próby teatralnej, opowiedzeniu w tekście tragedii zasad aktorstwa i reżyserii, pokazanie aktorów oglądających innych aktorów, inną sztukę – wszystko to dało początek nowym zagadnieniom w literaturoznawstwie i teatrologii. Na temat teatru w teatrze możesz przeczytać więcej w artykule Świat jako teatr (problem masek u bohaterów).




  Dowiedz się więcej
1  Hamlet - streszczenie szczegółowe
2  Analiza i interpretacja sceny na cmentarzu
3  Analiza V monologu Hamleta (To właśnie pora nocy sprzyjająca / Praktykom czarnoksięskim)



Komentarze
artykuł / utwór: Kompozycja dramatu






    Tagi: